ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ, ΚΑΣΤΡΟ

Καθώς περνάμε τον Κούνο και φθάνοντας στην είσοδο του χωριού της Κιππούλας, στρίβουμε αριστερά και στα 500μ. συναντάμε το νεκροταφείο Χαρτού. Εκεί υπάρχει μονοπάτι δίπλα από το Βυζαντινό εκκλησάκι του Αγ. Νικήτα ( 10ου αι. ) και λίγο πριν το Μεγάλο Βράχο ένα μονοπατάκι ΒΔ. μας οδηγεί στο χώρο του κάστρου. Η εκπληκτική θέα προς ολόκληρη τη Μέσα Μάνη και προς το πέλαγος μας αποζημιώνει…

Το κάστρο έκτισε ο Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος το 1250 μ.Χ. για να πετύχει την πλήρη υποταγή των Μανιατών. Συνελήφθη όμως το 1259 από τους Βυζαντινούς στη μάχη της Πελαγονίας και αντάλλαξε το κάστρο μαζί με τα κάστρα του Μυστρά και της Μονεμβάσιας, το 1262, για την ελευθερία του.
Το χρονικό του Μορέως γράφει για την κατασκευή του κάστρου από το Γουλιέλμο τα εξής: « κ’ επέρασε τον Πασσαβάν κ’ εδιάβη εις την Μαϊνην εκεί ηύρεν σπήλαιον φοβερόν εις ακριοτήρι απάνω. Διατί του άρεσεν πολλά, εποίησεν ένα κάστρον και Μαϊνην το ωνόμασε». Το 1263 ο Βυζαντινός Πρωτοστάτορας Αλ. Φιλανθρωπινός έθεσεν υπό τον έλεγχό του το κάστρο. Κατά τον πρώτο Βενετοτουρκικό πόλεμο ( 1463 - 1479 ) οι Μανιάτες πολεμούν στο πλευρό των Ενετών ( οι Ενετοί τότε ήλεγχαν το κάστρο ).
Μετά την οργανωμένη αντίδραση των Μανιατών κατά των Τούρκων το 1480, το κάστρο δεν αναφέρεται ξανά στις πηγές και εγκαταλείπεται, ίσως διότι η Μέσα Μάνη ποτέ δεν απειλήθηκε σοβαρά επί Τουρκοκρατίας για να το χρησιμοποιήσει. Ορισμένοι τοποθετούσαν το κάστρο στο Ταίναρο ή στο Πόρτο Κάγιο. Οι περισσότεροι όμως ιστορικοί συμφωνούν ότι το κάστρο της Μεγάλης Μαϊνης βρίσκεται στην Άνω Πούλα. 

ΒΙΝΤΕΟ https://www.youtube.com/watch?v=QShd4th3CPI 

 Οι Άγιοι Θεόδωροι και ο Άγιος Γεώργιος κτισμένοι στην Ανατολική άκρη του γκρεμού της Ανω Πούλας . Στο οροπέδιο και ανάμεσα στους κυρίαρχους ασπαλαθριούς, ερείπια κτιρίων, λιθοσωροί παλιών κτισμάτων, αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη και εκκλησίες μαρτυρούν την πολυκύμαντη ζωή του οχυρωμένου χώρου. Κοντά στην βορειοδυτική είσοδο του πλατώματος οι ναοί των Αγίων Θεοδώρων και του Άη Γιώργη στέκουν ακόμη ως φρουροί των μυστικών της αινιγματικής Άνω Πούλας.
Οι βυζαντινές εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου (η μικρότερη) και των Αγίων Θεοδώρων (η μεγαλύτερη) στην ανατολική άκρη του κάστρου της Ανω Πούλας. Οι αγιογραφίες τους είναι διαφορετικών περιόδων (από τον 11ο - 14ο αιώνα). Οι εκκλησίες είναι δυστυχώς πλήρως εγκαταλελειμμένες και ημικατεστραμμένες εσωτερικά. Για να φθάσουμε σε αυτές ακολουθούμε το μονοπάτι για την είσοδο στο Κάστρο (από την εκκλησία του Αι-Νικήτα μετά το νεκροταφείο της Κιππούλας) και μετάκινούμαστε βόρεια κατά μήκος της ανατολικής πλευράς. Επειδή τα μονοπάτια έχουν κλείσει και υπάρχουν συνεχώς λιθοσωροί η πρόσβαση είναι κουραστική και δύσκολη, αν και η απόσταση δεν είναι μεγάλη (περίπου 600μ. από την είσοδο).

---------------------------------------------------------------
 Georgios P Nikolinakos   :
1.Τοπογραφία-Θέση της Άνω Πουλάς
Ο χώρος Δυτικά του επαρχιακού δρόμου Αρεόπολη - Πύργος Δυρού - Κοίτα - Γέρο Λιμένας και συγκεκριμένα Δυτικά της νοητής γραμμής: Όρμος Μεζάπου - Όρμος Γέρο Λιμένα είναι φυσικά διαμορφωμένος σε τρία πλατώματα «σκαλοπάτια» με μέσο μήκος 5χ.λ.μ. και μέσο πλάτος 800 μέτρα:
1.1 Το πλάτωμα της Κοίτας, Νόμιας, Νέασας, Οχιάς με υψόμετρο 100 έως 120 περίπου μέτρα.
1.2 Το πλάτωμα της Κέριας (Υψ.175 μ), του Δρύ της Έλιας, Κούνου, Παγκιών, Σταυριού ,με υψόμετρο από150 μέχρι τα 170 μέτρα.
1.3 Το πλάτωμα του Καλόπυργου (κολόπυργου), των Λαγουδιών, της Κιππούλας και του Αγ. Αθανασίου με Υψόμετρο από 200μ έως 215 μ .
Πάνω στο πλάτωμα αυτό έχουν κτισθεί οι οικισμοί και τα ξεμόνια από (Βορά προς Νότο): Αγ. Αθανάσιος (Υψ. 213,10 μ), Βαρβατιάνικα – Πενταρβανιάνικα (Υψ. 208,20), Ξεροβοριάς (Υψ. 211,80), Κιππούλα (Υψ. 210,90), Γάτης (Υψ. 213,10), Λαγουδιές (Υψ. 214.30) Κολόπυργος(Υψ. 221 μ).
1.4 Το τελευταίο πλάτωμα είναι αυτό της Άνω-Πούλας με Υψόμετρο από 190 μ.(Αγ. Νικόλαος) μέχρι τα 289μ. (Ξέμουντο) και τα 311μ. (Κούμπος).
Το τελευταίο αυτό πλάτωμα (Σκαλοπάτι ) αποτελεί μια φυσικά οχυρωμένη τοποθεσία με μήκος 6 χλμ και Πλάτοςαπό 300μ έως 600μ . Η Άνω Πούλα προς Βορά καταλήγει στο Ακρ. Δρόσος, προς Νότο στο Ακρ. Γκρόσσος, προς Ανατολάς καταλήγει με κλίση από 80% έως 100% περίπου στο πλάτωμα της Κιππούλας – Λαγουδιών και προς Δυσμάς καταλήγει με κλίση σχεδόν 80% προς τη θάλασσα του Μεσσηνιακού Κόλπου .
Η ανάβαση προς την Άνω Πούλα είναι δυνατή, αλλά δύσκολη και επίπονη, μόνο από το πλάτωμα του «Δρυού», Λαγουδιών, Κιππούλας και Αγ. Αθανασίου και συγκεκριμένα από τα μονοπάτια που φαίνονται στο χάρτη (www.mani.org.gr/kippoula) Αυτά είναι: από τη Κιππούλα –Λάκκο- Άγιοι Θεόδωροι, το δεύτερο από το νεκροταφείο Χαρτού, το τρίτο από τα Φούσκαρα στον Άγιο Φίλιππα και το τελευταίο από το Δρυ στον Κούμπο - Άγιο Πέτρο.
Το πλάτωμα της Άνω Πούλας φέρει λιθόκτιστο οχυρωματικό τείχος σε όλο το μήκος της Ανατολικής πλευράς του από την οποία είναι δυνατή –ως προαναφέρθηκε – η πρόσβασή του. Στο τείχος αυτό φαίνονται υπολείμματα παρατηρητηρίων, πυλών, πολεμίστρων κ.λ.π.
Στην επιφάνειά του είναι σχεδόν επίπεδο και στις απόκρημνες πλευρές του υπάρχει μεγάλος αριθμός μικρών σπηλαίων (θυρίδων) και για το λόγο αυτό και φέρεται από την αρχαιότητα και με την ονομασία Ακρωτήριο Θυρίδες
Η τοποθεσία της Άνω Πούλας , όπως περιγράφηκε, αλλά και τα ερείπια που υπάρχουν σε δύο σημεία (πυρήνες) αυτής μαρτυρούν-όπως υποστηρίζουν οι αρχαιολόγοι- ότι «πιθανότατα υπήρξε η ακρόπολη της Ιππόλας , η κυρίως πόλης της οποίας βρισκόταν στο πλάτωμα της Κιππούλας, Λαγουδιών ,περιοχή στην οποία έχουν εντοπισθεί αρκετοί αγροτικοί οικισμοί που ανάγονται στα αρχαία χρόνια .
Το ιερό της Αθηνάς Ιππολαϊτιδος ,το οποίο κατά τον Άγγλο αρχαιολόγο A.M woodward (1) πρέπει να ήταν σε συνεχή χρήση από τα γεωμετρικά μέχρι τα ελληνιστικά χρόνια ,θα πρέπει να αναζητηθεί στην ακρόπολη της Άνω Πούλας, ίσως κοντά σε κάποιον από τους ναούς που είναι εκεί και κτίσθηκαν τον 11ον και 12ον. αιώνα
Η επιγραφή
Η μετάφραση :
«...Επειδή παραγενόμενοι. δικασταί...τάς πόλιος των Ιππολαίων...Γράψαι δε και αντίγραφον τας προξενίας και αποστείλαι γράμματα ποτί ταν πόλιν των Ιππολαίων και τους εφόρους όπως αναγραφήι εις το ...Ποσιδάνος...» [Απόσπασμα από επιγραφή –ψήφισμα που βρέθηκε στο Λεύκτρο από Foster (1904-BSA X,177) που δείχνει ότι η Ιππόλα υπήρχε στα Ρωμαϊκά χρόνια]
Για περισσότερες πληροφορίες στο Link : 
www.mani.org.gr/kippoula

ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑ, ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΞΙΑ
Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
ΑΗ ΛΙΑΣ Ο ναός του Αϊ Λιά (σημερινό χάλασμα) στην Άνω Πούλα, σε απόσταση 95 μέτρων από τις εκκλησίες  'Αγιος Θεόδωρος και ΄Αγιος Γεώργιος
ΑΗ ΛΙΑΣ Ο ναός του Αϊ Λιά (σημερινό χάλασμα) στην Άνω Πούλα, σε απόσταση 95 μέτρων από τις εκκλησίες  'Αγιος Θεόδωρος και ΄Αγιος Γεώργιος
ΑΗ ΛΙΑΣ Ο ναός του Αϊ Λιά (σημερινό χάλασμα) στην Άνω Πούλα, σε απόσταση 95 μέτρων από τις εκκλησίες  'Αγιος Θεόδωρος και ΄Αγιος Γεώργιος
Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
 Ιερός Ναός Αγίου Φιλίππου στην Άνω Πούλα
 Ιερός Ναός Αγίου Φιλίππου στην Άνω Πούλα
 Ιερός Ναός Αγίου Φιλίππου στην Άνω Πούλα
 Ιερός Ναός Αγίου Φιλίππου στην Άνω Πούλα
 Ιερός Ναός Αγίου Φιλίππου στην Άνω Πούλα
Τοίχος του κάστρου της Άνω Πούλας
Τοίχος του κάστρου της Άνω Πούλας
Τοίχος του κάστρου της Άνω Πούλας 
Χωριά μέσα Μάνης απο την Άνω Πούλα
Υψομετρικό Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, τοποθέτηση 1966
Οικία Γιαννακάκου στην Άνω Πούλα
Ο Μεσσηνιακός κόλπος απο Άνω Πούλα
Ο Μεσσηνιακός κόλπος απο Άνω Πούλα

Ο Μεσσηνιακός κόλπος απο Άνω Πούλα
Κατοικίες στη γειτονιά των Αγ. Θεοδώρων
Λίγο πριν την δύση του ήλιου.. — στην τοποθεσία Άνω Πούλα, Μάνη.
ΓΗΣΤΕΡΝΑ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΥΛΑ
Άνω Πούλα, Μάνη.
Θέα  από Άνω Πούλα, Μάνη.
Άνω Πούλα, Μάνη.
Άνω Πούλα, Μάνη.
Τοίχος του κάστρου της Άνω Πούλας
Τοίχος του κάστρου της Άνω Πούλας
Τοίχος του κάστρου της Άνω Πούλας
Τοίχος του κάστρου της Άνω Πούλας
Τοίχος του κάστρου της Άνω Πούλας
Τοίχος του κάστρου της Άνω Πούλας

Τοίχος του κάστρου της Άνω Πούλας




3 σχόλια:

  1. 1.Τοπογραφία-Θέση της Άνω Πουλάς 
Ο χώρος Δυτικά του επαρχιακού δρόμου Αρεόπολη - Πύργος Δυρού - Κοίτα - Γέρο Λιμένας και συγκεκριμένα Δυτικά της νοητής γραμμής: Όρμος Μεζάπου - Όρμος Γέρο Λιμένα είναι φυσικά διαμορφωμένος σε τρία πλατώματα «σκαλοπάτια» με μέσο μήκος 5χ.λ.μ. και μέσο πλάτος 800 μέτρα:
    1.1 Το πλάτωμα της Κοίτας, Νόμιας, Νέασας, Οχιάς με υψόμετρο 100 έως 120 περίπου μέτρα.
    1.2 Το πλάτωμα της Κέριας (Υψ.175 μ), του Δρύ της Έλιας, Κούνου, Παγκιών, Σταυριού ,με υψόμετρο από150 μέχρι τα 170 μέτρα.
    1.3 Το πλάτωμα του Καλόπυργου (κολόπυργου), των Λαγουδιών, της Κιππούλας και του Αγ. Αθανασίου με Υψόμετρο από 200μ έως 215 μ .
    Πάνω στο πλάτωμα αυτό έχουν κτισθεί οι οικισμοί και τα ξεμόνια από (Βορά προς Νότο): Αγ. Αθανάσιος (Υψ. 213,10 μ), Βαρβατιάνικα – Πενταρβανιάνικα (Υψ. 208,20), Ξεροβοριάς (Υψ. 211,80), Κιππούλα (Υψ. 210,90), Γάτης (Υψ. 213,10), Λαγουδιές (Υψ. 214.30) Κολόπυργος(Υψ. 221 μ).

    1.4 Το τελευταίο πλάτωμα είναι αυτό της Άνω-Πούλας με Υψόμετρο από 190 μ.(Αγ. Νικόλαος) μέχρι τα 289μ. (Ξέμουντο) και τα 311μ. (Κούμπος).
    Το τελευταίο αυτό πλάτωμα (Σκαλοπάτι ) αποτελεί μια φυσικά οχυρωμένη τοποθεσία με μήκος 6 χλμ και Πλάτοςαπό 300μ έως 600μ . Η Άνω Πούλα προς Βορά καταλήγει στο Ακρ. Δρόσος, προς Νότο στο Ακρ. Γκρόσσος, προς Ανατολάς καταλήγει με κλίση από 80% έως 100% περίπου στο πλάτωμα της Κιππούλας – Λαγουδιών και προς Δυσμάς καταλήγει με κλίση σχεδόν 80% προς τη θάλασσα του Μεσσηνιακού Κόλπου .

    Η ανάβαση προς την Άνω Πούλα είναι δυνατή, αλλά δύσκολη και επίπονη, μόνο από το πλάτωμα του «Δρυού», Λαγουδιών, Κιππούλας και Αγ. Αθανασίου και συγκεκριμένα από τα μονοπάτια που φαίνονται στο χάρτη( www.mani.org.gr/kippoula) Αυτά είναι: από τη Κιππούλα –Λάκκο- Άγιοι Θεόδωροι, το δεύτερο από το νεκροταφείο Χαρτού, το τρίτο από τα Φούσκαρα στον Άγιο Φίλιππα και το τελευταίο από το Δρυ στον Κούμπο - Άγιο Πέτρο.
    Το πλάτωμα της Άνω Πούλας φέρει λιθόκτιστο οχυρωματικό τείχος σε όλο το μήκος της Ανατολικής πλευράς του από την οποία είναι δυνατή –ως προαναφέρθηκε – η πρόσβασή του. Στο τείχος αυτό φαίνονται υπολείμματα παρατηρητηρίων, πυλών, πολεμίστρων κ.λ.π.
    Στην επιφάνειά του είναι σχεδόν επίπεδο και στις απόκρημνες πλευρές του υπάρχει μεγάλος αριθμός μικρών σπηλαίων (θυρίδων) και για το λόγο αυτό και φέρεται από την αρχαιότητα και με την ονομασία Ακρωτήριο Θυρίδες
    Η τοποθεσία της Άνω Πούλας , όπως περιγράφηκε, αλλά και τα ερείπια που υπάρχουν σε δύο σημεία (πυρήνες) αυτής μαρτυρούν-όπως υποστηρίζουν οι αρχαιολόγοι- ότι «πιθανότατα υπήρξε η ακρόπολη της Ιππόλας , η κυρίως πόλης της οποίας βρισκόταν στο πλάτωμα της Κιππούλας, Λαγουδιών ,περιοχή στην οποία έχουν εντοπισθεί αρκετοί αγροτικοί οικισμοί που ανάγονται στα αρχαία χρόνια .
    Το ιερό της Αθηνάς Ιππολαϊτιδος ,το οποίο κατά τον Άγγλο αρχαιολόγο A.M woodward (1) πρέπει να ήταν σε συνεχή χρήση από τα γεωμετρικά μέχρι τα ελληνιστικά χρόνια ,θα πρέπει να αναζητηθεί στην ακρόπολη της Άνω Πούλας, ίσως κοντά σε κάποιον από τους ναούς που είναι εκεί και κτίσθηκαν τον 11ον και 12ον. αιώνα

    Η επιγραφή

    Η μετάφραση :
    «...Επειδή παραγενόμενοι. δικασταί...τάς πόλιος των Ιππολαίων...Γράψαι δε και αντίγραφον τας προξενίας και αποστείλαι γράμματα ποτί ταν πόλιν των Ιππολαίων και τους εφόρους όπως αναγραφήι εις το ...Ποσιδάνος...» [Απόσπασμα από επιγραφή –ψήφισμα που βρέθηκε στο Λεύκτρο από Foster (1904-BSA X,177) που δείχνει ότι η Ιππόλα υπήρχε στα Ρωμαϊκά χρόνια]
    Για περισσότερες πληροφορίες στο Link : www.mani.org.gr/kippoula.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ BLOG
    Σας έστειλα ορισμένα συμπληρωματικά στοιχεία για την ΑΝΩ Πουλα

    ΑπάντησηΔιαγραφή